Madera

Madera – jedna z wysp archipelagu na Oceanie Atlantyckim, usytuowana niedaleko Azorów i Wysp Kanaryjskich. Oddalona 1000 kilometrów na południowy-zachód od Lizbony i 800 kilometrów od wybrzeża Afryki.

Archipelag wyłonił się z oceanu pięć milionów lat temu w wyniku erupcji wulkanów. Proces kształtowania wyspy trwał ponad cztery miliony lat. Madera to jeden z najwyższych na świecie wulkanów, a sama wyspa to tylko niewielka część formacji wulkanicznej, większość znajduje się pod wodami Oceanu Atlantyckiego.

Choć ostatnia erupcja miała tu miejsce 6,5 tysiąca lat temu, to gleba uformowana z wulkanicznej lawy i popiołu ma charakterystyczny kolor. Madera ma 57 kilometrów długości i 22 kilometry szerokości.
Powierzchnia wyspy jest górzysta, a najwyższym szczytem Madery jest Pico Ruivo (1861 m n.p.m.). Wtórne erupcje doprowadziły do powstania płaskowyżu Paul da Serra, zwanego “gąbką” Madery, tutaj właśnie początek ma wiele strumieni, potoków i rzek. Z kolei erozje odpowiadają za ukształtowanie górskich grani, wąwozów oraz klifów w tym jednego z najwyższych klifów Europy – Cabo Girao, z którego widok zapiera dech w piersiach.

Historia

Madera została odkryta przez portugalskich żeglarzy w 1420 roku. Byli to Juan Gonzales Zarco i Tristan Vaz Texeirana, którzy na polecenie księcia Henryka Żeglarza poszukiwali nowych lądów. Na wyspie /w przeciwieństwie do Wysp Kanaryjskich/ nie było rdzennych mieszkańców. Kiedy żeglarze po raz pierwszy zobaczyli Maderę była ona gęsto zarośnięta drzewami. Pewnie dlatego nazwali ją Ilha da Madeira czyli Wyspa Drewna. Odkryte wyspy szybko zostały zasiedlone i zagospodarowane – najstarsze plantacje trzciny cukrowej pochodzą z XV wieku. Wyspa stała się też przystankiem żeglarzy w drodze do i z Ameryki.

DSCN3218a

Dziś mieszkańcy Madery uprawiają winorośl, trzcinę cukrową, liczne warzywa i owoce; zajmują się rybołówstwem, wytwarzają wino typowe dla wyspy /tzw Maderskie/, zajmują się hafciarstwem i wikliniarstwem. Tereny rolnicze rozciągają się przede wszystkim wzdłuż słonecznego wybrzeża południowego, a północ wyspy przypomina nieco tropikalne Bali, gdyż królują tu górskie tarasy uprawne. Na chłodniejszej i bardziej wilgotnej północy jest zdecydowanie mniej osiedli. To część bardziej dzika, tym samym bardzo ciekawa.

Madera z namiKwiaty, które w Europie hoduje się w doniczkach, na Maderze rosną w ogrodach i lasach. Na ulicznych klombach, w parkach, ogrodach rosną storczyki, prymule, lilie, hortensje, jacarandy, azalie drzewiaste i wyglądające jak drzewa gwiazdy betlejemskie.

Zwyczajem mieszkańców Madery jest wystawianie ogromnych ilości kwiatów doniczkowych wokół własnych domostw, co robi niesamowite wrażenie na przechodniach. Madera to wyspa kwiatów!

Wędrówki piesze – lewady

Do wielu zakątków centrum wyspy można dotrzeć tylko pieszo. Wyspą zachwyceni będą z pewnością wielbiciele wędrówek. Specjalnością Madery są ciekawe szlaki wyznaczone przez lewady.

Lewady to kanały, którym woda z północnych, chłodniejszych stoków gór przeprowadzana jest na nasłonecznione stoki południowe, gdzie uprawiane są od wieków winogrona, bananowce, trzcina cukrowa, warzywa i owoce. Wykuwane były w skałach pod niewielkim kątem, by woda mogła wolno spływać i nawadniać uprawy. System lewad tworzony od XVI wieku liczy dziś około 1.400 km (inne źródła mówią o prawie 2.500 km). Do dziś nie utracił on swego podstawowego przeznaczenia. Dodatkowa lewady stały się atrakcja dla turystów – ścieżki wzdłuż kanałów stały się szlakami pieszych wędrówek. Istnieją różne stopnie trudności tras. Czasem są szerokie i wygodne, czasem wąskie i prowadzą nad przepaściami lub w tunelach. Na niektóre trasy można wybierać się tylko z przewodnikami. Dzięki lewadom można dotrzeć w głąb wyspy, gdzie czeka bogata przyroda.

Do poprawnego funkcjonowania lewad równolegle do nich budowano ścieżkę, która umożliwiała utrzymanie drożności tych mini kanałów oraz obsługę śluz przez osobę zwaną levadeiro. Dzisiaj ścieżki dostarczają wędrowcom niezapomnianych wrażeń, wiją się przez całą wyspę. W niektórych miejscach prowadzą tuż nad urwiskiem i w tych miejscach nie są szersze niż 25 – 30 cm.

Chociaż lewady są używane przede wszystkim w rolnictwie i przemyśle są tak samo ważne dla miejscowej ludności jak i turystów którzy chcą cieszyć się przygodą na świeżym powietrzu na terenach niedostępnych dla samochodów.

Dzisiaj długość lewad na Maderze to około 2500 km. Lewady oplatają niemal całą Maderę, także każdy piechur znajdzie taką, która będzie dostosowana do swoich możliwości. Obecnie dostepnych jest ok 200 lewad.

Wybierając się na spacery po lewadach trzeba koniecznie zaopatrzyć się w buty trekkingowe, ścieżki potrafią być śliskie i kamieniste, dodatkowo przyda się kurtka nieprzemakalna – niektóre trasy przebiegają w bardzo bliskim sąsiedztwie wodospadów, oraz latarki – część tras przebiega tunelami, bez własnego źródła światła przejście przez tunel będzie niekomfortowe a nawet niemożliwe ze względu na kompletne ciemności.

Lasy Laurissilva

Kolejną atrakcją Madery jest Laurissilva, czyli las laurowy. Pochodzi on z okresu trzeciorzędu i przetrwał ostatnie zlodowacenie wyłącznie na Maderze, Wyspach Kanaryjskich i Wyspach Zielonego Przylądka. Rosną w nim przede wszystkim trzy gatunki: Laurus Azorica, Ocotea Foentes i Persea Indica. Laurissilva to park narodowy o powierzchni 15.000 ha. 2 grudnia 1999 roku Laurissilva została wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO. Znaczenia drzew laurowych dla wyspy nie sposób przecenić, ponieważ podczas wegetacji dzięki kondensacji pary wodnej wydzielają one do otoczenia od 15 do 25 litrów słodkiej wody każdego dnia. Woda wydzielana przez puszczę Laurissilva oraz wody deszczowe są głównym źródłem słodkiej wody.

DSC08279aKlimat – kraina wiecznej wiosny

Madera znajduje się w strefie klimatu podzwrotnikowego typu śródziemnomorskiego. Bardzo łagodne średnie temperatury 24ºC latem i 19ºC w zimie, umiarkowany poziom wilgotności, odpowiada za wyjątkowe cechy tej podzwrotnikowej wyspy. Temperatura wody morskiej jest bardzo łagodna, ze względu na wpływ ciepłego prądu Gulf, średnio 22ºC w lecie i 18°C w zimie.

Na Maderze średnia dzienna temperatura nawet w zimie nie spada poniżej 19ºC ! Woda na wyspie jest niezwykle cenna, podobnie jak opady atmosferyczne, które występują przeważnie w styczniu, lutym oraz od października do grudnia. Z kolei w miesiącach letnich prawdopodobieństwo zepsucia urlopu przez opady deszczu jest znikome. Opady częściej zdarzają się na północy Madery niż na południu. Często zdarza się, że na południu świeci słońce z kolei na północy pada ulewny deszcz – zwłaszcza zimą.

Advertisements